οριζόντια & κάθετη ιδιοκτησία

Σύσταση οριζόντιας ιδιοκτησίας (κατ’ ορόφους ή διαμερίσματα ορόφου) μπορεί να γίνει μόνο με ρητή σύμβαση του κυρίου ή των κυρίων του όλου ακινήτου, για την οποία δεν απαιτείται χρήση πανηγυρικών εκφράσεων, περιβαλλόμενη τον τύπο του συμβολαι/φικού εγγράφου και υποκείμενη σε μεταγραφή, ή με διάταξη τελευταίας βουλήσεως. Η τέτοια χωριστή ιδιοκτησία δημιουργείται και αυτομάτως, όταν ο ιδιοκτήτης ολόκληρης οικίας εκποιεί ορόφους ή διαμερίσματα ορόφων.

Επί οριζοντίου ιδιοκτησίας (διαμέρισμα) ιδρύεται αφενός χωριστή, διηρημένη κυριότητα επί ορόφου οικοδομής ή διαμερίσματος και αφετέρου αναγκαστική, που αποκτάται αυτοδικαί-ως, συγκυριότητα κατ’ ανάλογη μερίδα επί των μερών του όλου ακινήτου που χρησιμεύουν για κοινή χρήση, μεταξύ των οποίων είναι και το έδαφος επί του οποίου ανεγέρθηκε, ή πρόκειται να ανεγερθεί, η οικοδομή, καθώς και το τμήμα του εδάφους που δεν καλύφθηκε με κτίσμα και έχει προβλεφθεί με τη συστατική πράξη ως χωριστή ιδιοκτη-σία. Δεν είναι απαραίτητο να υπάρχει αντιστοιχία των ποσοστών συγκυριότητας των χωριστών ιδιοκτησιών με τον όγκο ή την αξία τους. Το δικαίωμα επεκτάσεως της οικοδομής καθ’ ύψος (δικαί-ωμα υψούν) με την προσθήκη ορόφου ανήκει από κοινού σε όλους τους συνιδιοκτήτες του εδάφους, εκτός αν με κοινή συμφωνία παραχωρηθεί σε ένα μόνο από αυτούς.

Κάθετη ιδιοκτησία, είναι η ύπαρξη δύο ή περισσότερων αυτοτελών οικοδομημάτων είτε ανεγερθέντων ή μελλόντων να ανεγερθούν σε ενιαίο οικόπεδο, που ανήκει σε ένα ή περισσότερους κυρίους, οπότε μπορεί να συσταθεί τέτοια χωριστή ιδιοκτησία είτε σε ολόκληρο το αυτοτελές οικοδόμημα (απλή κάθετη ιδιοκτησία), είτε σε ορόφους ή διαμερί-σματα ορόφων των αυτοτελών τούτων οικοδομημάτων, οπότε συνυπάρχει κάθετη συνιδιοκτησία και οριζόντια ιδιοκτησία (σύνθετη κάθετη συνιδιοκτησία ή οριζόντια επί καθέτου).

Όλοι οι ιδιοκτήτες και συνιδιοκτήτες αυτοτελών οικοδομημάτων, που υπάγονται στις διατά-ξεις της κάθετης καθώς και της οριζόντιας ιδιοκτησίας, μπορούν με την αρχική συστατική πράξη (κανονισμός πολυκατοικίας) ή με ιδιαίτερες συμφωνίες μεταξύ όλων των συνιδιο-κτητών να κανονίσουν τα δικαιώματα και υποχρεώσεις της συνιδιοκτησίας τόσο στα κοινά μέρη που θα καθορίσουν, όσο και στις διαιρεμένες ιδιοκτησίες. Αν δε με τον κανονισμό απαγορεύεται η ενέργεια από τους συνιδιοκτήτες μεταβολής στα κοινά μέρη, η απαγό-ρευση αυτή δεσμεύει όλους τους συνιδιοκτήτες, ακόμη και αν από την απαγορευμένη ενέργεια δεν παραβλάπτεται η χρήση των άλλων συνιδιοκτητών ή των οικοδομημάτων, ούτε μεταβάλλεται ο συνήθης προορισμός τους.

Στις περιοχές που έχει ξεκινήσει το κτηματολόγιο η κάθε οριζόντια ή κάθετη ιδιοκτησία εμφαίνεται σε αυτοτελές κτηματολογικό φύλλο με όλα της τα στοιχεία (όροφος, τετρα-γωνικά, ποσοστό συνιδιοκτησίας) και τον τίτλο κτήσης του ιδιοκτήτη της (αγορά, δωρεά, κληρονομιά, γονική παροχή).