αποδοχή κληρονομίας με απογραφή

Όσο ο κληρονόμος έχει δικαίωμα να αποποιηθεί την κληρονομία, μπορεί να δηλώσει ότι την αποδέχεται με το ευεργέτημα της απογραφής, με δήλωσή του στον γραμματέα του δικαστηρίου της κληρονομίας. Έτσι η ευθύνη του κληρονόμου για τις υποχρεώσεις της κληρονομίας περιορίζεται στο ενεργητικό αυτής. Όταν παρέλθει η προθεσμία της αποποιήσεως, δεν μπορεί να γίνει αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής, οπότε ο κληρονόμος ευθύνεται και με τη δική του περιουσία για τα χρέη της κληρονομίας. Το ίδιο συμβαίνει και όταν η γενομένη αποδοχή με το ευεργέτημα της απογραφής είναι άκυρη, διότι δεν έγινε νομότυπα, δηλαδή με δήλωση στο γραμματέα του δικαστηρίου της κληρονομίας, αλλά ενώπιον άλλου αναρμόδιου οργάνου, ενώ συγχρόνως παρήλθε η προθεσμία νέας έγκυρης δηλώσεως αποδοχής με το ευεργέτημα της απογραφής. Επίσης, ο κληρονόμος με το ευεργέτημα της απογραφής εκπίπτει από το ευεργέτημα αυτό αν δεν συντάξει απογραφή της κληρονομικής περιουσίας εντός προθεσμίας τεσσάρων μηνών από τη δήλωση αποδοχής. Αφότου γίνει η δήλωση αποδοχής κληρονομίας με το ευεργέτημα της απογραφής, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις αποχωρίζονται αυτοδικαίως από την περιουσία του κληρονόμου και αποτελούν χωριστή ομάδα, όμως ο κληρονόμος με απογραφή εξακολουθεί να είναι καθολικός διάδοχος, δηλαδή κύριος των κληρονομιαίων σωμάτων και δικαιούχος γενικώς των δικαιωμάτων της κληρονομίας, καθώς επίσης και οφειλέτης των υποχρεώσεων αυτής, έχοντας τη διοίκηση αυτή όχι ως διαχειριστής ξένης περιουσίας, αλλά ως κύριος αυτής, με τον ειδικό όμως περιορισμό της για την ικανοποίηση των κληρονομικών πιστωτών. Επομένως ο δανειστής της κληρονομίας δεν εμποδίζεται να στραφεί με αγωγή του κατά του κληρονόμου με απογραφή, ζητώντας την πληρωμή προς αυτόν κληρονομικού χρέους, περιορίζεται όμως στη συνέχεια από το γεγονός ότι προς ικανοποίησή του με αναγκαστική εκτέλεση, μπορεί να επιληφθεί μόνον των περιουσιακών στοιχείων της κληρονομίας, όχι δε της ατομικής περιουσίας του κληρονόμου. Η απογραφή της κληρονομίας που επιβάλλεται ρητά από το νόμο στον κληρονόμο που αποδέχθηκε την κληρονομία με το ευεργέτημα της απογραφής είναι δικαστική απογραφή, διότι αποτελεί αυτοτελές ρυθμιστικό μέτρο. Διατάσσεται από το Δικαστήριο, που βρίσκεται η προς απογραφή κληρονομική περιουσία, το οποίο ορίζει τον συμβολαιογράφο ο οποίος θα διενεργήσει την απογραφή και τους πραγματογνώμονες για την εκτίμηση των αντικειμένων που θα απογραφούν. Η απογραφή πρέπει να γίνει σε προθεσμία τεσσάρων μηνών από τη δήλωση αποδοχής, άλλως ο κληρονόμος χάνει το ευεργέτημα της απογραφής. Στην περίπτωση προσώπων ανικάνων (ανήλικοι κληρονόμοι κλπ) η έκπτωση από το ευεργέτημα επειδή δεν συντάχθηκε απογραφή επέρχεται, αν μέσα σ’ ένα χρόνο, αφότου τα πρόσωπα έγιναν απεριορίστως ικανά, δεν έκαναν την απογραφή.